Stappenplan verduurzaming van je woning

Begin met je eigen cijfers en niet met een gemiddelde. Pak de jaarafrekening van de laatste twee jaar en noteer het gasverbruik en het stroomverbruik. Loop daarnaast de schil na: bouwjaar, spouw wel of niet gevuld, dakisolatie, type glas, en of er onder de begane grondvloer iets ligt.

Een woning van 1975 met 1.800 kuub gas heeft een heel ander plan nodig dan een woning van 2005 met 900 kuub. Die eerste verdient zijn isolatie in vier jaar terug, de tweede kan direct door naar de warmtepomp.

De goedkoopste kilowattuur is degene die je niet gebruikt. Spouwmuurisolatie kost doorgaans 20 tot 35 euro per vierkante meter en verdient zich meestal binnen vier tot zes jaar terug. Vloerisolatie zit in dezelfde orde, dakisolatie is duurder maar levert bij een onbenutte zolder veel comfort op.

Kierdichting is het onderschatte broertje: tochtstrips, een goede brievenbusborstel en het dichtzetten van de kruipluikrand kosten een paar honderd euro en schelen al snel vijf procent op de warmtevraag.

Let op: als je flink isoleert en kierdicht, moet de ventilatie mee. Een woning die niet meer ademt, krijgt vocht en schimmel. Reken dus meteen op mechanische afzuiging of, beter, ventilatie met warmteterugwinning.

Nu pas de warmtepomp. Doordat de warmtevraag is gedaald, kun je een kleiner en dus goedkoper toestel kiezen, en is de kans veel groter dat all-electric haalbaar is. Bij woningen die stap 2 niet volledig doen, is hybride de verstandige keuze.

Vergeet het afgiftesysteem niet. Radiatoren die zijn ontworpen op 80 graden aanvoer werken slecht op 40 graden. Vervangen door lage-temperatuurradiatoren of het bijplaatsen van convectoren is vaak een kleinere ingreep dan mensen denken en bepaalt of het systeem in januari bevalt.

Zonnepanelen komen na de warmte-installatie, want pas dan weet je hoeveel stroom je echt gaat verbruiken. Een all-electric woning heeft al snel 2.500 tot 4.000 kWh extra nodig, en dat verandert de optimale hoeveelheid panelen.

Een laadpaal plan je in hetzelfde traject als de elektra van de warmtepomp. Dan hoeft de meterkast maar één keer open en kun je meteen bekijken of dynamisch laadmanagement genoeg is of dat verzwaring nodig is.

Een thuisbatterij is de laatste stap. Die is pas interessant als er panelen liggen en het verbruikspatroon bekend is.

Voor een gemiddelde tussenwoning uit de jaren zeventig komt het volledige pakket, van isolatie tot all-electric en panelen, in 2026 uit op 25.000 tot 40.000 euro voor subsidie. Met ISDE en een gespreide uitvoering over twee tot drie jaar is dat voor veel huishoudens haalbaar met een energiebespaarlening waarvan de maandlast lager is dan de besparing.

Belangrijker dan het totaalbedrag is dat elke stap op zichzelf rendabel is. Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Wat wel loont, is de volgorde aanhouden en bij elke stap alvast de voorbereiding treffen voor de volgende: leidingwerk, groepen en doorvoeren die later van pas komen.